Nếu chỉ chọn một thời điểm, khoảng tháng 11 và tháng 12 là lúc mặt hồ Tà Đùng đẹp và dễ chơi nhất: hồ thường đã tích gần đầy sau mùa mưa, các đảo xanh tròn tới sát mép nước, trời bắt đầu khô, sáng có sương, trưa ít giông. Tháng 1 đến tháng 3 nước rút dần nhưng trời trong, hợp đi thuyền và cắm trại. Tháng 4 đến tháng 6 hồ xuống thấp, lộ vành đất đỏ, giông đầu mùa bắt đầu. Tháng 7 đến tháng 10 là giữa và cuối mùa mưa: nước dâng, cây xanh mướt, nhưng chiều hay mưa, nên chơi trên hồ vào buổi sáng.
Hồ Tà Đùng là hồ chứa của thủy điện Đồng Nai 3 trên sông Đồng Nai, nằm ở xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng (trước tháng 7/2025 thuộc huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông). Vì là hồ thủy điện nên mặt nước không chỉ đổi theo mưa nắng mà còn theo lịch tích và xả nước của nhà máy. Mốc tháng trong bài là khoảng thường gặp, năm mưa sớm hay muộn có thể lệch vài tuần. Bài không đưa số đo mực nước hay lượng mưa, vì những con số ấy thay đổi từng năm và chỉ cơ quan vận hành, cơ quan khí tượng mới công bố chính xác.
Bài này viết cho người sẽ ở trên mặt nước hoặc sát mép nước: đi thuyền, chèo, câu, cắm trại. Ai chỉ đứng trên đồi nhìn xuống thì tiêu chí chọn tháng có khác đôi chút.
Lịch mặt hồ Tà Đùng trong một bảng
Bảng dưới gộp bốn thứ người chơi trên hồ cần biết cùng lúc: nước cao hay thấp, mặt hồ trông thế nào, thời tiết ra sao và nên làm gì. Đọc theo hàng là biết tháng mình định đi có gì; đọc theo cột là biết muốn làm gì thì nên đi tháng nào.
| Khoảng tháng | Mực nước thường gặp | Mặt hồ trông thế nào | Hợp nhất cho |
|---|---|---|---|
| 11 – 12 | Cao, gần đầy | Đảo xanh tới mép nước, sáng nhiều sương, nước xanh lam | Đi thuyền xa, len nhánh hồ, chụp ảnh mặt gương |
| 1 – 3 | Hạ dần | Viền đất mỏng quanh đảo, trời trong, nước trong hơn | Cắm trại, chèo kayak buổi sáng, đi thuyền cả ngày |
| 4 – 6 | Thấp nhất trong năm | Vành đất đỏ rõ, bãi lòng hồ lộ ra, giông chiều đầu mùa | Đi sớm, về trước trưa; người thích bố cục đường nét |
| 7 – 10 | Dâng dần, gần đầy về cuối | Cây xanh lại, mây thấp, nước có lúc đục sau mưa lớn | Đi thuyền buổi sáng, ngắm mưa từ bờ, câu sau mưa |
Hai cột giữa đổi theo nhau: nước đầy thì đảo mềm, tròn, mặt hồ rộng; nước thấp thì đảo có viền đỏ, mặt hồ co lại, nhiều chỗ cạn. Không tháng nào xấu hẳn, chỉ là mỗi tháng hợp một kiểu chơi. Muốn có cả nước đầy lẫn trời khô thì khoảng giữa tháng 11 tới hết tháng 12 là giao điểm tốt nhất.
Vì sao một hồ thủy điện đổi mặt nhiều đến vậy trong năm
Hồ tự nhiên trên núi thường lên xuống ít, vì nước vào ra theo dòng chảy tự nhiên. Hồ Tà Đùng thì khác: đập chặn sông để giữ nước, rồi nhà máy dùng nước ấy chạy máy phát điện quanh năm. Mùa mưa, nước từ thượng nguồn đổ về nhiều hơn lượng nước chạy máy, hồ đầy dần. Mùa khô, nước về ít mà máy vẫn chạy, hồ phải xả cả nước cho hạ du, nên mực nước tụt dần cho tới khi mưa trở lại.
Lòng hồ vốn là thung lũng có nhiều đồi. Khi nước dâng, các đồi thấp chìm hẳn, đồi cao thành đảo. Vì sườn đồi dốc thoải, chỉ cần mực nước hạ một ít là cả một vành đất quanh đảo hiện ra. Đó là lý do cùng một hòn đảo mà ảnh chụp tháng 12 với ảnh chụp tháng 5 trông như hai nơi khác nhau: một bên xanh tròn sát nước, một bên như chiếc bánh có viền đỏ.
Với người xuống nước, chuyện này không chỉ là cảnh đẹp hay không. Mực nước quyết định thuyền vào được nhánh hồ nào, bến neo ở đâu, từ chỗ đậu xe ra mép nước xa hay gần, lều dựng chỗ nào thì an toàn. Hiểu nhịp tích và xả của hồ là bước đầu để chọn tháng đi cho đúng.
Chọn tháng theo việc mình muốn làm trên hồ
Muốn đi thuyền xa, len vào nhánh hồ. Chọn lúc nước cao, khoảng tháng 10 tới tháng 1. Nhiều nhánh hẹp chỉ đủ sâu cho thuyền khi hồ đầy; mùa nước thấp, người lái thường chỉ chạy các tuyến chính giữa hồ.
Muốn mặt hồ phẳng như gương để chụp ảnh. Cần một buổi sáng lặng gió hơn là một tháng cụ thể. Những buổi sáng như vậy nhiều nhất vào đầu mùa khô, khi gió chưa mạnh và trời trong. Mùa mưa cũng có sáng lặng, nhưng hay có mây thấp che bớt ánh sáng.
Muốn cắm trại ven hồ. Mùa khô dễ nhất vì đất ráo, ít giông, nhưng đêm lạnh và gió hồ thổi mạnh hơn. Mùa mưa dựng lều ven hồ phải tính chuyện nước lên trong đêm và đất đỏ trơn, chỉ nên chọn chỗ có người quản lý.
Muốn câu cá. Người câu ở hồ thủy điện hay để ý giai đoạn nước bắt đầu lên, khi nước mới tràn vào vùng cỏ ven bờ. Khoảng đầu và giữa mùa mưa nhiều người câu thấy cá ăn mồi tốt hơn, nhưng đây là kinh nghiệm chung chứ không phải quy luật cố định.
Muốn chèo kayak, SUP. Mùa khô buổi sáng là đẹp nhất. Chiều mùa khô gió mạnh, chiều mùa mưa có giông, nên dù tháng nào cũng nên chèo từ sớm và lên bờ trước giữa trưa.
Tháng 11 và tháng 12: vì sao hay được coi là đẹp nhất
Cuối mùa mưa, hồ đã tích nước suốt mấy tháng. Mép nước nằm sát chân cây trên các đảo, gần như không thấy đất trơ. Cỏ và cây bụi ven hồ còn xanh từ mùa mưa. Trời bắt đầu khô, những trận mưa chiều thưa dần rồi dứt, nắng trong hơn, chiều có thể đi thuyền tới lúc mặt trời lặn mà ít lo giông.
Buổi sáng tháng 11, tháng 12 thường có sương dày trên mặt hồ. Nước hồ giữ hơi ấm của ban ngày, đêm trên cao nguyên lạnh nhanh, hơi nước bốc lên rồi ngưng thành lớp sương mỏng sát mặt nước. Khi nắng lên, sương tan dần từ mép hồ vào giữa, các đảo hiện ra từng lớp. Đây là khung cảnh nhiều người lên Tà Đùng để thấy.
Mặt trái là cuối tuần tháng 12, dịp Tết dương lịch và kỳ nghỉ cuối năm, bến thuyền và chỗ ở đông hơn hẳn. Nếu đi được giữa tuần, mặt hồ yên hơn rất nhiều. Đêm cũng lạnh hơn, người ngồi thuyền buổi sáng nên mặc áo gió và mang khăn.
Tháng 4 đến tháng 6: mùa nước thấp không phải mùa bỏ đi
Nhiều người xem ảnh trên mạng rồi lên Tà Đùng đúng tháng 5, thấy đảo có viền đất đỏ thì tưởng mình đi nhầm mùa. Thật ra mùa nước thấp có cái riêng: đường bờ đỏ quanh đảo xanh tạo nét rất rõ, nhìn từ thuyền thấy được hình dáng thật của sườn đồi cũ, có chỗ lộ cả gốc cây, lối mòn từ thời chưa có hồ. Nước những buổi sáng lặng gió đầu mùa có thể rất trong.
Điều cần biết là đây cũng là lúc chuyển mùa. Khoảng tháng 4, tháng 5 bắt đầu có giông chiều: buổi sáng nắng đẹp, quá trưa mây dựng cao phía chân trời, chiều có thể mưa to kèm gió và sét. Người chơi trên hồ nên ra nước từ sớm, nghỉ trưa trên bờ, không ở giữa hồ vào buổi chiều.
Mép nước lùi xa cũng làm việc lên xuống thuyền khó hơn. Từ chỗ đậu xe ra tới nước có khi phải đi qua cả một bãi đất, chỗ khô cứng, chỗ ướt lún. Mang giày bám tốt, đừng đi dép lê, và đừng đi một mình ra bãi bùn mép nước.
Tháng 7 đến tháng 10: đi giữa mùa mưa thế nào cho được việc
Giữa mùa mưa, cây cỏ trên đảo và triền đồi xanh đậm nhất năm, nước hồ dâng dần, vành đất đỏ thu hẹp lại. Mây thường thấp, có ngày mây sà gần mặt hồ, cảnh mờ ảo rất khác mùa khô. Người không ngại ướt sẽ thấy đây là mùa yên, ít khách, mặt hồ có những sắc xám bạc, xanh rêu mà mùa khô không có.
Cách chơi hợp lý là dồn mọi việc trên hồ vào buổi sáng. Ở cao nguyên, mưa mùa này hay đến vào buổi chiều và đầu tối; có những đợt mưa dầm vài ngày liền khi có áp thấp hay bão ở xa. Theo dõi dự báo thời tiết của cơ quan khí tượng trước chuyến đi, và hỏi người lái thuyền địa phương xem hôm đó có nên ra hồ không. Họ nhìn trời quen hơn bất kỳ ứng dụng nào.
Sau những trận mưa lớn, nước suối mang đất đỏ đổ vào hồ, các nhánh gần cửa suối có thể đục nâu vài ngày, có khi kèm cành cây và rác trôi. Thuyền chạy chậm hơn ở những vùng như vậy. Đường đất xuống bến cũng trơn, xe nhỏ nên dừng ở chỗ an toàn rồi đi bộ.
Xem thời tiết và hỏi tình trạng hồ trước chuyến đi
Lịch theo tháng chỉ cho biết khả năng thường gặp. Thứ quyết định một chuyến đi cụ thể là thời tiết mấy ngày đó và mực nước tuần đó. Trước khi đi khoảng ba bốn ngày, xem dự báo của cơ quan khí tượng cho khu vực Lâm Đồng, chú ý các tin về áp thấp nhiệt đới, bão ở Biển Đông hay không khí lạnh tăng cường, vì những đợt ấy làm thời tiết cao nguyên đổi rất nhanh.
Song song, nhắn hỏi nơi mình ở hoặc người lái thuyền quen: nước đang cao hay thấp, bến nào đang dùng, mấy hôm nay chiều có giông không. Một tin nhắn như vậy cho biết nhiều hơn mọi bài viết, kể cả bài này. Người làm nghề trên hồ hằng ngày nhìn mặt nước, họ biết tuần này khác tuần trước ra sao.
Cuối cùng, giữ một phương án dự phòng. Nếu sáng hôm đó trời xấu, đổi sang việc trên bờ: đi bộ quanh vườn, ngồi uống cà phê nhìn hồ, đợi trời quang mới xuống nước. Mặt hồ còn đó, không đáng để liều một buổi chiều giông.
Những điều không đổi theo tháng
Dù chọn tháng nào, mấy nguyên tắc sau luôn đúng với người chơi trên mặt hồ Tà Đùng:
- Buổi sáng gần như luôn là lúc mặt hồ lặng và dễ chịu nhất; gió và giông thường đến vào buổi chiều.
- Mặc áo phao mỗi khi lên thuyền, kayak hay SUP, kể cả người bơi giỏi. Hồ thủy điện sâu và lạnh ở dưới.
- Mực nước mỗi năm một khác. Trước chuyến đi, hỏi người địa phương hoặc nơi mình ở xem nước đang cao hay thấp, bến nào đang dùng.
- Không lại gần khu vực đập, cửa lấy nước và công trình của nhà máy; đây là vùng có quy định riêng.
- Mang rác về. Mặt hồ đẹp được là nhờ mỗi người đến chơi không để lại gì.
- Nếu cần chỗ nghỉ nhìn ra hồ, xem nơi ở trên trang Tà Đùng Villa; trang này chỉ nói về mặt nước.
Câu hỏi thường gặp
Tháng mấy đi hồ Tà Đùng thì nước đầy nhất?
Thường là khoảng cuối mùa mưa sang đầu mùa khô, quanh tháng 10 tới tháng 12. Mực nước cụ thể phụ thuộc lượng mưa của năm đó và lịch vận hành nhà máy, nên năm mưa ít có thể không đầy bằng năm mưa nhiều. Hỏi người địa phương trước vài ngày là chắc nhất.
Đi hồ Tà Đùng mùa mưa có nên không?
Có, nếu chấp nhận đổi cách chơi. Ra hồ buổi sáng, nghỉ trên bờ buổi chiều, theo dõi dự báo và nghe người lái thuyền. Mùa mưa ít khách, cây cỏ xanh nhất năm, mây thấp trên hồ đẹp theo kiểu khác. Không nên đi khi có tin áp thấp hay bão ảnh hưởng.
Tháng 5 lên hồ Tà Đùng có thấy đảo không?
Vẫn thấy, thậm chí thấy rõ hơn vì nước thấp làm đảo cao lên và lộ vành đất quanh chân. Chỉ là cảnh không giống ảnh tháng 12: đảo có viền đỏ, nhiều nhánh hồ cạn. Người thích ảnh nhiều đường nét lại hay chọn mùa này.
Mặt hồ Tà Đùng có đóng băng hay lạnh buốt vào mùa đông không?
Không đóng băng. Tà Đùng là cao nguyên nhiệt đới, đêm mùa khô lạnh hơn đồng bằng nhiều nhưng không tới mức nước đóng băng. Cái lạnh người ta hay than là gió hồ buổi sáng sớm khi ngồi thuyền, nên mặc áo gió và giữ ấm tay.
Dịp Tết có nên ra hồ Tà Đùng không?
Dịp Tết thường rơi vào mùa khô, trời đẹp, nước còn khá cao, nên mặt hồ dễ chơi. Nhưng đây cũng là lúc đông khách, thuyền và chỗ ở phải hỏi trước. Một số người làm dịch vụ nghỉ Tết vài ngày, nên đừng mặc định có thuyền bất cứ lúc nào.
Làm sao biết mực nước hồ Tà Đùng hiện tại?
Cách thực tế nhất là hỏi nơi mình định ở, người lái thuyền hoặc người quen ở xã Tà Đùng; nhiều người cũng đăng ảnh mới chụp lên mạng xã hội. Số đo mực nước hồ chứa do đơn vị vận hành và cơ quan quản lý theo dõi, không phải lúc nào cũng công bố cho khách du lịch.