Đi cắm trại ở hồ Tà Đùng cần mang đủ năm nhóm đồ chính: đồ ngủ (lều, tấm cách nhiệt, túi ngủ), đồ mặc ấm và chống ẩm, đồ nấu ăn cùng nước uống sạch, đồ chiếu sáng, và túi sơ cứu; nếu ra đảo hoặc đi thuyền thì thêm túi chống nước và áo phao. Những thứ có sẵn ở khu cắm trại (lều thuê, nước, nhà vệ sinh, củi) thì hỏi trước để khỏi mang thừa.
Danh sách dưới đây viết cho một nhóm bốn đến sáu người, ở một đêm, tại bãi có thể tới bằng xe. Nhóm đi thuyền ra đảo hoặc ở bãi phải đi bộ thì giảm bớt đồ nặng, chia nhỏ hành lý. Bên mình không gợi ý nhãn hàng hay giá cả; đồ cũ có sẵn trong nhà thường đủ dùng cho vài chuyến đầu.
Danh sách theo nhóm
Cột "Ghi chú cho Tà Đùng" nói những điểm riêng của cắm trại ven hồ trên cao nguyên. Đồ cá nhân (thuốc riêng, giấy tờ, sạc điện thoại) mỗi người tự lo.
| Nhóm | Đồ chính | Ghi chú cho Tà Đùng |
|---|---|---|
| Ngủ | Lều hai lớp, bạt lót sàn, tấm cách nhiệt hoặc đệm hơi, túi ngủ, gối hơi | Đêm lạnh và ẩm: tấm cách nhiệt quan trọng hơn chăn dày |
| Mặc | Áo giữ nhiệt, áo nỉ, áo gió, mũ len, tất dày, áo mưa, dép và giày bám | Một bộ khô riêng chỉ để ngủ; giày bám cho đất đỏ trơn |
| Nấu ăn | Bếp gas mini và bình gas, nồi, chảo nhỏ, dao, thớt, bát đĩa cốc dùng lại, hộp kín | Mang bình gas đủ dùng; gió hồ làm bếp tốn gas hơn |
| Nước | Can nước sạch, bình cá nhân, có thể thêm dụng cụ lọc nước | Không uống nước hồ trực tiếp |
| Chiếu sáng | Đèn đội đầu cho mỗi người, đèn treo trong lều, pin dự phòng, sạc dự phòng | Đêm ven hồ tối hẳn, sóng điện thoại có thể yếu |
| Sơ cứu | Băng gạc, sát trùng, thuốc chống côn trùng, thuốc cá nhân, nhíp | Đường tới cơ sở y tế có thể xa |
| Đi thuyền | Túi chống nước, áo phao (hỏi người lái có đủ không), dây buộc đồ | Đồ điện tử, giấy tờ luôn trong túi kín |
| Dọn dẹp | Túi rác có buộc, khăn lau, xà phòng dễ phân huỷ, xô hoặc chậu gấp | Rác phải mang về; nước rửa đổ xa mép hồ |
Bảng nhìn dài, nhưng phần lớn là đồ nhỏ. Chia đều cho các thành viên ngay từ lúc lên danh sách, mỗi người chịu trách nhiệm một nhóm, sẽ không ai phải mang quá nặng và ít bỏ sót.
Nước uống: đừng trông vào nước hồ
Nước hồ Tà Đùng nhìn trong và xanh, nhưng đó không phải nước để uống trực tiếp. Hồ nhận nước từ các suối chảy qua vườn rẫy, khu dân cư, có thể có vi khuẩn, ký sinh trùng, dư lượng phân bón. Uống nước hồ chưa xử lý là cách nhanh nhất để có một chuyến đi kết thúc bằng đau bụng.
Cách đơn giản nhất là mang nước sạch từ chỗ ở hoặc mua nước đóng can lớn trước khi vào bãi. Tính lượng nước cho uống, nấu ăn, pha trà cà phê, đánh răng; nước rửa ráy có thể dùng nước khu cắm trại cung cấp hoặc lấy nước hồ để rửa tay chân, rửa nồi sơ bộ.
Nếu ở lâu hoặc ra đảo không mang được nhiều nước, có thể dùng dụng cụ lọc nước dã ngoại hoặc đun sôi kỹ nước hồ trước khi dùng. Nước đục đỏ mùa mưa nên để lắng, gạn lấy phần trong rồi mới lọc hoặc đun.
Mùa khô, không khí cao nguyên khô, gió nhiều, cơ thể mất nước mà không thấy khát. Nhắc nhau uống nước đều trong ngày, nhất là trẻ em và người lớn tuổi. Một mẹo nhỏ: đánh dấu mực nước trên can theo từng buổi, nhìn vào là biết nhóm đã uống đủ chưa và còn đủ cho bữa sáng mai không.
Bếp và nấu ăn ở bãi ven hồ
Bếp gas mini là lựa chọn gọn và dễ kiểm soát nhất. Gió hồ làm lửa bếp chập chờn, tốn gas hơn, nên mang dư bình gas và một tấm chắn gió quanh bếp. Đặt bếp trên mặt phẳng chắc, xa lều, xa đồ dễ cháy. Không nấu trong lều, kể cả khi trời mưa: khí cháy và nguy cơ bắt lửa vải lều là chuyện nghiêm trọng.
Thực đơn nên đơn giản, ít nồi: một nồi lẩu, một nồi cháo, mì, đồ nướng đã ướp sẵn từ nhà, trái cây đã gọt. Sơ chế ở nhà hoặc chỗ ở trước khi vào bãi giúp giảm rác và giảm việc rửa ráy ven hồ.
Nếu muốn có cá tươi cho bữa tối, có thể hỏi người dân ven hồ hoặc người lái thuyền có bán cá không. Cách làm từng món từ cá hồ có trong mục món ngon từ hồ của trang; ở đây chỉ dặn: mua cá vào buổi chiều để nấu ngay, không để qua đêm ngoài trời.
Đồ dùng nấu ăn nên rửa ngay sau bữa tối bằng nước trong xô, xa mép hồ, lau sạch dầu mỡ bằng giấy trước. Để nồi bẩn qua đêm sẽ kéo kiến, chuột tới quanh trại.
Giữ đồ ăn tươi và an toàn
Thùng giữ lạnh. Một thùng giữ lạnh với đá viên hoặc túi đá đông sẵn giữ thịt cá, sữa được một ngày đêm nếu ít mở. Đặt thùng trong bóng râm, phủ thêm khăn.
Đồ sống và đồ chín tách riêng. Thịt cá sống trong hộp kín, để dưới đáy thùng để nước không nhỏ vào đồ khác. Dao thớt cho đồ sống và đồ chín nên riêng hoặc rửa sạch giữa hai lần.
Ăn đồ dễ hỏng trước. Bữa đầu ăn thịt cá, sữa tươi; bữa sau dùng đồ khô, mì, đồ hộp, trứng. Thứ gì có mùi lạ thì bỏ, không tiếc.
Cất đồ ăn qua đêm. Đồ ăn để trong hộp kín, thùng giữ lạnh đóng nắp, hoặc trong xe. Không để đồ ăn trong lều ngủ, không để ngoài bàn qua đêm.
Rửa tay. Một can nước nhỏ có vòi, xà phòng đặt cạnh chỗ nấu. Rửa tay trước khi nấu, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh.
Đèn và điện: đêm ven hồ tối hơn tưởng
Ở xa khu dân cư, đêm ven hồ tối hẳn khi trăng chưa lên. Người quen sống trong thành phố hiếm khi gặp bóng tối như vậy, nên thường đánh giá thấp nhu cầu đèn. Mỗi người nên có một đèn đội đầu riêng để rảnh tay khi đi lại, nấu ăn, đi vệ sinh. Một hai đèn treo ánh sáng ấm cho khu sinh hoạt chung và trong lều.
Đèn có chế độ ánh sáng đỏ hoặc mờ giúp đi lại mà không làm loá mắt người khác, không làm mất khả năng nhìn trong tối của mình, và ít kéo côn trùng hơn.
Sóng điện thoại quanh hồ không đều; có bãi sóng tốt, có bãi gần như không có. Điện thoại tìm sóng liên tục rất hao pin. Mang sạc dự phòng, để điện thoại chế độ tiết kiệm pin, và thống nhất với người nhà giờ liên lạc.
Nếu khu cắm trại có điện, hỏi trước có ổ cắm dùng chung không, giờ nào có điện. Đừng mang nồi điện, bình nóng lạnh công suất lớn tới bãi không có điện ổn định.
Gói đồ cho chặng thuyền hoặc chặng đi bộ
Bãi phải đi thuyền hoặc đi bộ đòi hỏi gói đồ khác bãi xe vào tận nơi. Mọi thứ không chịu được nước — túi ngủ, quần áo, đồ điện tử, giấy tờ — cho vào túi chống nước hoặc ít nhất là túi ni lông dày buộc kín. Chia nhỏ đồ thành nhiều túi vừa tay cầm, dễ chuyền từ bờ lên thuyền.
Đồ nặng như can nước, bình gas, thùng giữ lạnh đặt thấp, giữa thuyền theo hướng dẫn của người lái. Không chất đồ cao làm thuyền mất thăng bằng. Không đứng trên thuyền khi chuyền đồ. Một người đứng trên bờ đưa, một người ngồi trên thuyền nhận là cách chuyền an toàn nhất.
Đi bộ xuống bãi trên dốc đất đỏ thì đồ nên ở trong ba lô để rảnh hai tay. Ghế, bàn, thùng giữ lạnh cồng kềnh nên đi hai người khiêng, đi chậm, chân bước ngang dốc khi trơn.
Ghi danh sách đồ ra giấy, khi về kiểm lại theo danh sách đó. Ở bãi trên đảo, một túi bỏ quên là mất luôn, vì quay lại lấy rất tốn công.
Những món nhỏ hay quên
Không thiếu thì không sao, thiếu rồi mới thấy cần. Đây là những món mà nhiều nhóm thừa nhận đã quên ở chuyến đầu:
- Bật lửa dự phòng, để ở hai túi khác nhau.
- Dao gấp đa năng, kéo nhỏ.
- Dây dù vài sải để phơi đồ, buộc bạt, buộc túi rác lên cao.
- Băng keo vải để vá lều, vá túi.
- Kẹp phơi đồ, móc treo.
- Giấy vệ sinh, khăn ướt, trong túi chống nước.
- Xẻng nhỏ để đào hố vệ sinh ở bãi không có nhà vệ sinh, dập lửa.
- Túi zip nhiều cỡ để đựng đồ ăn thừa, đồ ẩm.
- Một bộ quần áo khô để thay khi về, để sẵn trên xe.
Món cuối cùng nghe có vẻ thừa, nhưng sau một đêm sương hay một trận mưa, được thay đồ khô trước khi lên xe về là một niềm vui nhỏ đáng kể.
Nếu lỡ quên thứ gì, hỏi chủ bãi trước khi lái xe đi tìm mua: người địa phương thường có sẵn bật lửa, dây, xô, thậm chí cho mượn đèn. Cửa hàng tạp hoá gần nhất có thể cách bãi khá xa theo đường đất.
Thêm gì theo mùa
Mùa khô: thêm một lớp áo ấm và túi ngủ dày hơn vì đêm lạnh nhất; kem dưỡng môi, kem dưỡng da vì gió khô; khăn che mặt cho những đoạn đường đất bụi đỏ. Mang nhiều nước hơn vì cơ thể mất nước nhanh trong không khí khô. Chuẩn bị kỹ xô nước, xẻng cho chuyện lửa, vì đây là mùa dễ cháy.
Mùa mưa: áo mưa bộ cho mỗi người thay vì áo mưa cánh dơi dễ rách trong gió; tấm bạt lớn và dây để căng một mái che chung cho khu nấu ăn; nhiều túi ni lông dày để đựng đồ ướt riêng với đồ khô; dép quai hậu cho đi lại trong bãi lầy; thêm thuốc chống côn trùng vì muỗi nhiều hơn hẳn.
Những ngày giao mùa thời tiết thất thường thì mang cả hai: đồ ấm lẫn đồ chống nước. Thừa một chiếc áo mưa trong xe không bao giờ làm hỏng chuyến đi, thiếu nó thì có thể.
Dù mùa nào, cũng để sẵn trên xe một túi dự phòng gồm nước, đồ ăn khô, đèn pin, áo ấm, phòng khi phải dừng lâu trên đường đất vì xe sa lầy hay mưa lớn.
Câu hỏi thường gặp
Cắm trại ở hồ Tà Đùng có cần mang nước uống không?
Có. Không uống nước hồ trực tiếp vì có thể có vi khuẩn, ký sinh trùng. Mang can nước sạch đủ cho uống và nấu ăn, hoặc mang dụng cụ lọc và đun sôi kỹ nếu ở lâu, ra đảo xa.
Nên dùng bếp gì khi cắm trại ven hồ?
Bếp gas mini là gọn và dễ kiểm soát nhất. Mang dư bình gas vì gió hồ làm tốn gas, dùng tấm chắn gió, đặt bếp trên nền phẳng xa lều. Không bao giờ nấu trong lều.
Giữ thịt cá tươi qua đêm bằng cách nào?
Dùng thùng giữ lạnh với đá viên hoặc túi đá đông sẵn, đặt trong bóng râm, ít mở nắp. Ăn đồ dễ hỏng trong bữa đầu, bữa sau dùng đồ khô. Thứ gì có mùi lạ thì bỏ.
Ở hồ Tà Đùng có sóng điện thoại không?
Tuỳ chỗ, có bãi sóng tốt, có bãi rất yếu. Mang sạc dự phòng, để chế độ tiết kiệm pin, báo người nhà giờ liên lạc, và hỏi chủ bãi chỗ nào bắt sóng tốt nhất.
Đi thuyền ra bãi cắm trại thì gói đồ thế nào?
Cho đồ không chịu nước vào túi chống nước, chia nhỏ thành túi vừa tay. Đồ nặng đặt thấp giữa thuyền theo hướng dẫn người lái, không chất cao, không đứng khi chuyền đồ, và mặc áo phao.
Có cần mang lều riêng không hay thuê ở khu cắm trại?
Một số khu cắm trại có cho thuê lều và đồ ngủ, hỏi trước khi đi. Nếu thuê, hỏi rõ có tấm cách nhiệt, túi ngủ đủ ấm cho đêm cao nguyên không, và kiểm tra lều trước khi trời tối.